Recomanacions entà evitar es intoxicacions

Er interès pes misharnons a aumentat notablaments enes darrèri tempsi, e cada còp son mès es persones que gessen a cuelher-ne, soent de forma indiscriminada, çò que ocasione que quasi cada an se produsisquen intoxicacions a causa dera inexperiéncia o era manca des minimes coneishences micologiques des persones que ne cuelhen. 

 
En Catalonha se pòden trobar fòrça espècies comestibles, bères ues damb un interès gastronomic considerable e d'autes de toxiques que pòden èster, quitament, mortaus. Apuprètz i a un centenat de misharnons toxics, era majoritat fòrça coneishudi, mès non se pòt assegurar jamès que ja ei tot descurbit; ath long dera istòria auem vist coma se demostraue que misharnons fòrça apreciadi passauen a considerar-se toxics, coma ei eth cas deth bidau, o misharnon de craba (Tricholoma equestre).

Non i a regles ne pròves generaus entà distinguir es misharnons toxics des comestibles. Era unica forma d'assegurar-se qu'un misharnon ei comestible o non, ei mejançant era corrècta identificacion dera espècia, e açò s'artenh mercés ath coneishement e era experiéncia.

Es tradicions populares de comprovacion dera toxicitat des misharnons, coma es pròves der enneriment deth gran d'alh o era truha, o era deth culhièr d'argent, son fausses.

Ei faus qu'es misharnons minjadi pes cargòlhs, o d'auti animaus, non son toxics; es misharnons, coma passe damb bères plantes, pòden èster toxics entar òme e non entàs cargòlhs o auti animaus.

Dauant es prumèrs simptòmes, cau anar immediataments tath centre espitalari entà qu'era persona concernida arrecebe eth tractament medicau adequat. Conven portar-i es rèstes que s'agen des misharnons, ja sigue es tròci que s'an eliminat en netejar-les o es misharnons codudi qu'agen restat. Açò permeterà as especialistes identificar era espècia qu'a causat era intoxicacion e facilitarà era aplicacion deth tractament mès eficaç.

Quan son bères persones es qu'an minjat es misharnons, es que non presenten simptòmes d'intoxicacion cau que tanben arreceben assisténcia medicau, per çò qu'ei probable que tanben agen ingerit misharnons toxics, maugrat qu'en menor quantitat.

Es simptòmes d'intoxicació son diuèrsi segons era espècia que l'a produsida. Se pòden presentar un o bèri uns d'aguesti simptòmes: fòrts dolors d'estomac, sudor heireda, vomits dolorosi e contunhadi, diarrèes fetides e abondiues, vertige, postracion totau, deliris, periòdes alternatius de crisi e de cauma. Es simptòmes caracteristics de cada espècia se descriuen en comentar es principaus misharnons toxics.

Es prumèrs simptòmes se pòden presentar ath cap de pòca estona d'auer minjat es misharnons (normauments entre mieja ora e tres ores) o aparéisher passades bères ores. Es intoxicacions mès grèus, en particular era causada pera mojòla blanca (Amanita phalloides), se manifèsten dempús d'ues 8 o 10 ores, a viatges mès; atau, eth hèt qu'es simptòmes triguen a presentar-se ei un indici qu'era intoxicacion pòt èster fòrça perilhosa.

Damb es prumèrs simptòmes d'intoxicacion, per pòc importants que semblen, cau anar immediataments tà un centre sanitari. Era eficacitat deth tractament depen, en bona part, dera rapiditat d'accion.